รอยเท้าประวัติศาสตร์ในสนาม Estadio Hidalgo
ภายในสนาม Estadio Hidalgo ความจุ 25,000 ที่นั่ง ทางตะวันออกตอนกลางของเม็กซิโก แฟนบอลได้กางผืนผ้า Tifo ขนาดใหญ่ปรากฏภาพคนทำเหมือง มือหนึ่งถือจอบ อีกมือหนึ่งถือขนมอบที่มีขอบหยักอันเป็นเอกลักษณ์ ขนาบข้างด้วยธงสีดำกางเขนขาวสองผืน สำหรับผู้ที่ศึกษาประวัติศาสตร์มณฑลทางตอนใต้สุดของสหราชอาณาจักร ภาพนี้คือสัญลักษณ์ของชาว Cornish อย่างไม่ต้องสงสัย
แฟนบอลของ CF Pachuca สโมสรที่ได้รับการยอมรับว่าเป็นทีมฟุตบอลแห่งแรกของเม็กซิโก กำลังสดุดีรากเหง้าของพวกเขา ข้อมูลเชิงประวัติศาสตร์ระบุว่าเหล่าคนทำเหมืองจาก Cornwall คือตัวแปรสำคัญที่นำเข้ากีฬานี้สู่ดินแดนที่กลายเป็นหนึ่งในชาติที่คลั่งไคล้ฟุตบอลมากที่สุดในโลก
จุดเริ่มต้นจากวิกฤตเศรษฐกิจสู่การถ่ายโอนวัฒนธรรม
ความสัมพันธ์ข้ามมหาสมุทรแอตแลนติกนี้ย้อนกลับไปในปี 1824 เมื่ออุตสาหกรรมเหมืองแร่ของเม็กซิโกซึ่งเป็นกระดูกสันหลังของเศรษฐกิจอยู่ในสภาพทรุดโทรมหลังสงครามประกาศอิสรภาพจากสเปน John Taylor วิศวกรเหมืองแร่ผู้ประสบความสำเร็จจาก Gwennap มองเห็นโอกาสในการฟื้นฟูเหมืองที่ Real del Monte โดยใช้ความเชี่ยวชาญและแรงงานฝีมือจาก Cornwall
การอพยพครั้งนั้นไม่ได้นำมาเพียงแค่เทคโนโลยี แต่ยังรวมถึงวัฒนธรรมและกีฬา ข้อมูลที่น่าสนใจคือหลักฐานแรกของกีฬาที่ชาว Cornish เล่นใน Hidalgo กลับไม่ใช่ฟุตบอล แต่เป็น Cricket โดยในช่วงปลายทศวรรษ 1850 Frank Rule เจ้าพ่อเหมืองแร่ได้ก่อตั้งทีมคริกเก็ตขึ้น ซึ่งต่อมาได้กลายเป็นรากฐานให้กับการก่อเกิดสโมสรฟุตบอลในเวลาต่อมา
สถิติการก่อตั้งและการรวมตัวของสโมสร
บันทึกระบุว่ามีการเอ่ยถึงทีมฟุตบอลใน Pachuca ครั้งแรกในปี 1892 ก่อนที่ในปี 1895 Frank Rule จะจัดประชุมเพื่อควบรวมกิจการ Pachuca Cricket Club, Pachuca Football Club และ Velasco Cricket Club เข้าด้วยกันจนเกิดเป็น Pachuca Athletic Club
ในเชิงสถิติ Pachuca และ Orizaba (จาก Veracruz) ยังคงมีการถกเถียงกันเรื่องตำแหน่งสโมสรแรกของประเทศ อย่างไรก็ตาม ทั้งสองทีมพร้อมกับอีก 3 สโมสรได้ร่วมกันก่อตั้งลีกฟุตบอลอาชีพแห่งแรกคือ Liga Mexicana de Football Amateur Association โดย Orizaba คว้าแชมป์สมัยแรกในปี 1902 ขณะที่ Pachuca ประสบความสำเร็จคว้าแชมป์ได้ในฤดูกาล 1904-05
มรดกทางวัฒนธรรม: จาก Pasties สู่ ‘Los Tuzos’
อิทธิพลของชาว Cornish ยังคงฝังรากลึกในอัตลักษณ์ของสโมสร ฉายา ‘Los Tuzos’ (ตัวตุ่น) สื่อถึงสัตว์ที่ขุดรูอยู่ใต้ดิน ซึ่งเป็นการรำลึกถึงอาชีพคนทำเหมือง แม้แต่ในปัจจุบัน อาหารอย่าง Pasties (หรือที่เรียกในเม็กซิโกวา Pastes) ยังคงเป็นอาหารยอดนิยมในวันที่มีการแข่งขัน โดยมีการปรับสูตรใส่พริกเพื่อให้เข้ากับลิ้นชาวเม็กซิกัน
Pachuca ในยุคใหม่ได้ก้าวข้ามขีดจำกัดเดิมๆ โดยคว้าแชมป์ลีกเม็กซิโกไปแล้ว 7 สมัย และความสำเร็จระดับทวีปอย่าง Copa Sudamericana ในปี 2006 ซึ่งพิสูจน์ให้เห็นว่ารากฐานที่วางไว้โดยกลุ่มคนทำเหมืองเมื่อเกือบ 200 ปีก่อน ได้เติบโตเป็นต้นไม้ใหญ่ที่แข็งแกร่งในวงการฟุตบอลระดับโลก